Pro Evolution Soccer 4

Yıl 1993. O efsane futbol oyunu Sensible Soccer PC’ye bomba gibi düşmüştü. Çok değil, bundan bir yıl sonra FIFA piyasaya muhteşem grafikleriyle katılmıştı. 3 boyutlu bir rakibe karşı, Sensible 1998’e kadar dayanabilecekti. Sonrasında firma kepenkleri kapatmıştı. Bilgisayar başındaki kullanıcılar, yıllarca futbol oyunu oynamak için karşılarında tek bir alternatif buldu. Hal böyle olunca FIFA’nın çıkan her yeni versiyonu futbolsever oyuncular tarafından iyi ya da kötü de olsa alındı, oynandı. FIFA’nın rakipsiz olarak piyasaya çıkması, EA Sports’un her dem satılan oyununun üzerine, fazla bir geliştirmeye gitmeden sadece makyajlayıp önümüze sunmasına sebep oldu. Böylelikle FIFA, var olan oyuncu kitlesinin olumsuz eleştirilerine maruz kaldı. Tam bu dönemde, Konami konsollarda fırtına gibi esen futbol şöleni Pro Evolution Soccer’ı bilgisayar ekranına taşımaya karar verdi ve PES 3 PC’ye muhteşem bir geçiş yaptı. Karşısına bir rakip çıkmasına alışık olmayan EA Sports, FIFA 2004’ü geliştirmeye çalışmasına karşın beklentilerin altında kalan bir oyun olarak piyasaya sürdü. Böylelikle PES ve FIFA’nın bilgisayar ekranındaki ilk randevusunda galip PES 3 oldu. 2004 yılının sonbahar aylarına baktığımızda EA Sports, FIFA 2005’te grafikleri zaten iyi olan oyunun oynanabilirliği üzerinde de düzeltmelere gidince, var olan oyuncu kitlesinden olumlu eleştiriler aldı. Bakalım Konami’nin bu duruma cevabı ne olmuş?

İçinizdeki futbol ateşine körükle geleceğini tahmin ettiğimiz yegane yapım PES’dir. Japonlar, Pro Evolution Soccer serisinin 4. versiyonunu tamamlayıp piyasaya sürdüler. Böylelikle rakiplerinin kan kaybetmeye devam ettiği futbol piyasasında, PES muhteşem oynanabilirliği ile oyuncuları bir kez daha kendi safına çekmeye devam ediyor.

Press Any Button

Beyaz zemin üzerine kırmızı harflerle “Konami” yazısı belirir. Hemen ardından sahada kıran kırana bir mücadele yaşanmaktadır. Taraftar sahadaki oyundan memnundur. Ellerindeki bayrakları sallıyorlar. Tam bu sırada 10 sırt numaralı oyuncu çok şık bir şekilde topu ağlara gönderir... Şu ana kadar bir futbol oyununda görebileceğiniz en şık giriş videosu bu görüntülerle başlıyor. Hemen ardından adeta büyülenmiş olarak kendinizi menüde buluyorsunuz. PES 3’e göre arayüzün hatlarında birçok değişiklik olan oyunda artık dikey bir menü değil, yatay bir menüyle karşılıyor bizi Konami. Menüde ilk olarak “Options” ekranına baktık. Bu noktada “Museum” başlığı dikkatimizi çekti. Kaydettiğiniz tekrar görüntülerini izlemeniz için eklenmiş, fakat isminin asıl müze olmasının sebebi, kazandığınız kupaların yine bu bölümde sergileniyor olması. Müze dışında ayarlar ekranında kayda değer bir yenilik yok, fakat PES Shop’ta satın alınabilecek yenilikler mevcut. Bunlardan bazıları; antrenman sahası, yeni stadyum, 2 kat hız, yeni kamera tipleri (oyuncu ve kuş bakışı), arka plan müzikleri, Edit Mod içerisine takım ve oyuncu ekleme, yeni gol sevinçleri ve 6. yıldız gibi bir çok yenilik mevcut. Buradan çıkıp Edit Mod’a baktığımızda, PES 3’ten farklı olarak stadyum ve lig isimlerinin değiştirilebildiğini görüyoruz. Ayrıca önceki oyunda da bulunan takım ve oyuncu ayarları tabii ki mevcut.

My Best Eleven

PES 4’ün kupa, lig veya Master League bölümlerine girmeden önce antrenmanlara göz atmanız, hem oyuna alışmanız hem de PES puanı kazanmanız açısından mutlak suretle yararlı olacaktır. Özellikle, Uzak Doğu’dan esen bu futbol rüzgarıyla daha tanışmadıysanız, kesinlikle göz gezdirin. Bu sezon Konami’nin biz oyunculara lisanslar hakkında bazı güzel sürprizleri var. Hollanda, İspanya ve İtalya Ligleri’nin lisanları alınmış. Bunlara ek olarak, 50 milli takım mevcut. Kulüp takımlarına baktığımızda, lisanlı ve lisanssız liglerle (Fransa, İngiltere, Almanya) beraber takımların sayısında epey bir artma mevcut. Fakat Konami’nin şu lisans sorununu aşması gerek. Halen Fransa, İngiltere, Almanya ve diğer bazı takımların isimleri farklı şekilde oyunda bulunuyor. Ayrıca buna bağlı olarak birçok futbolcunun da durumu aynı. Özelikle Türk takımlarının (Beşiktaş ve Galatasaray) ve futbolcuların durumu içler acısı. Çünkü bazen öyle isimler yazılmış ki gerçek ismiyle tamamen alakasız. Kim olduğunu çözmek için kılı kırk yarıyorsunuz. Üstüne üstlük Konami, sezon başındaki transferlerin çoğunu es geçtiği için kadrolar eski. Örnek olarak Zlatan İbrahimovic halen Ajax’ta, Rooney’i Man Utd.’de aramayın çünkü o da Everton (Merseyside Blue)’da bulunuyor. Kupalara baktığımızda PES 3’ten farklı bir organizasyona rastlamadım. Yine kulüpler ve ülkeler için birçok kupa mevcut. Bu durum hiç şüphesiz oynama süresini arttıracaktır.

Şimdi bir Pro Evolution Soccer klasiği olan Master League’e geçtiğimizde ana hatların dışında bazı yenilikler görüyoruz. PES 3’ten hatırlayın; seçtiğiniz takım ne olursa olsun, oyuncuların hepsi gönderiliyor ve size yepyeni, yaşlı ve kalitesiz oyunculardan kurulu bir takım veriliyordu. Konami isteğe bağlı olarak buna artık son vermiş. İsterseniz PES 3’teki gibi sıfırdan bir takımla isterseniz de kadrosunu koruduğunuz bir takımla oyuna başlıyorsunuz. Buna ek olarak bir de 3. seçenek mevcut. Kendi yarattığınız tamamen hayal ürünü bir takımla da başlayabiliyorsunuz Master League’e. Oyuna futbolcuların gelişim tablosunu görebileceğiniz bir başlık eklenmiş. Karşılıklı olarak 2 tabloda oyuncuların özelliklerinin ne kadar arttığını izleyebildiğimiz yararlı bir yenilik olmuş. Yine daha önce var olmayan bir başka yenilikte takım sıralaması. Gerçek futboldan bildiğimiz UEFA sıralamasıyla aynı mantıkla çalışan bu tabloda, başlangıç olarak en altlardayken ligde ve turnuvalarda aldığınız iyi sonuçlarla, yeriniz daha yukarılara yükselecek. Bildiğiniz üzere önceki oyunda da mevcut olan maç sonunda oyunculara verilen puanlar, artık toplanıp bir başka tabloda karşımıza çıkıyor. Records Room’da bulunan tablonun amacı sezonun en iyi performans gösteren oyuncusunu seçmek. Ayrıca toplamda en çok gole ve asiste sahip oyuncuyu görebileceğimiz bu bölümde kariyerimiz boyunca tutulmuş istatistiklere de göz gezdirebiliyoruz. Records Room’daki yararlı ayrıntılar bununla da kalmıyor. Master League’de transferler yapıp kupalar kaldırıyoruz. Belki de her sezon kadroda 3-4 kişi değişiyor. Bir kaç sezon sonra bir bakıyorsunuz daha önce büyük başarılar kazandığınız takımdan eser yok! Artık yepyeni bir ekipsiniz. İşte My Best Eleven kurduğunuz kadroları dizilişleriyle beraber kaydetmenize yarıyor. Böylelikle mazinize bakıp hayallere dalmanız muhtemeldir. Oyunculardan söz etmişken tam bu noktada oyuncuların özelliklerinde de bir kaç ekleme dikkatimizi çekti. Konami futbolculara biraz daha özellik eklerse, PES’i menajerlik oyunları kıvamına getirecek.

Transfer ekranına girdiğimizde arama kısmında “Talent Search” yeni bir özellik olmuş. Buradan aradığınız oyuncu tipini(Stoper, Oyun Kurucu, Frikikçiler, Hız Şeytanı vb...) seçiyorsunuz. Böylelikle aradığınız özelliklere sahip oyuncular önünüze seriliyor.

Pro Evolution Soccer’ın menüleri bize oyunu Playstation’da oynuyormuşuz hissi veriyor. Mesela bir futbolcu ismi yazmak için tek tek harfleri bulup üzerine gelip “Enter” e basmak gerekiyor. Açıkçası bu durum zaman kaybından başka bir şey değil. Çünkü bir süre sonra çekilmez hale geliyor.

Artık sahaya çıkmanın vakti geldi

Pro Evolution Soccer 4, serinin eskilerinden de alıştığımız gibi, kaliteli grafikleri ve animasyonları da beraberinde getiriyor. Grafiklerin yarattığı atmosfer, daha maç başlamadan önce, oyuncuların sahaya çıkışları esnasında sizi sarmaya başlıyor. Normalde, bu ekranları her seferinde bir tuşa basarak geçeriz, ama bu sefer birçok kez izlemek isteyeceksiniz. Sahaya çıkarken, iki takım oyuncularının birbirleri ile olan dialogları, başarı dilekleri ve hatta şakalaşmaları, çok güzel görüntüler oluşturmakla kalmayıp, animasyonlardaki kaliteyi de açıkça ortaya koyuyorlar. Her çıkış anında, değişik görüntülerle karşılaşabilmek mümkün oluyor. Marş çalımı sırasında (milli marşlar değil de, PES 4’e ait bir seremoni müziği), tek tek oyuncuların gösterimi ve tribünlerdeki coşkulu sesin yavaş yavaş daha da artması, sizi maça başlamadan önce iyice moda sokuyor. Bazısı tam olmamış olsa da, belli başlı futbolcuların yüzlerinin oldukça benzer aktarılması ve üstelik eğer varsa çeşitli aksesuarlarının da olması çok güzel ayrıntılar. Bazı oyuncular küpeli ya da saçlarına göre uygun olan bantları kullanmışlar, bunları görmek çok hoş. Yalnız, forma tasarımına biraz daha eğilseler daha iyi olurdu. Aslında güzel duruyorlar, bir problem yok, ama örneğin bir milli takım forması üzerinde bulunan o ülkenin bayrağı, daha sonradan oraya çizilmiş gibi duruyor ve bu da hoş bir görüntü oluşturmuyor.

PES 4’de takıntı yaratan noktalardan birisi, saha çimlerinin tasarlanma şekli. Şöyle diyelim, çimler sanki tırtırlı biçimde kesilmiş ve tuhaf gözüküyorlar. Hatta baklavalı kazağa benzeyenleri bile var içlerinde. Bazı sahaların çimleri ise öyle dizayn edilmiş ki, göz bozmak için birebir. Çimleri yuvarlak şeklinde tasarlanmış olan sahada maç yapmaya kalktığınız zaman, ne demek istediğimizi çok daha iyi anlayacaksınız. Bu gibi hatalar görmezden gelindiği zaman, PES 4’deki grafikler gayet kaliteli ve göze hoş geliyor. Maç sırasında da, pas ve şut animasyonları, ikili mücadeleler, çalımlar ve hatta kalecilerin kurtarışlar sırasında sergiledikleri animasyonlar çok güzel. Üstelik bu animasyonlar kendilerini fazla tekrar etmiyorlar, devamlı yeni görüntüler ve mimikler ile karşılaşmak olası. Eski PES oyunlarına göre, bol bol değişik gol sevinçleri ile karşılaşacağız. Bu kadar bol animasyon olması, PES 4’ü görsel olarak oldukça zengin kılıyor. Tabii, her futbol oyununda olan ortak sorun, seyircilerin tasarımları, burada yine iyi oluşturulmamış. Saha kenarları, seyircilere nazaran daha zengin, ama tribün kısımları sabit duran cisimlerden meydana gelmiş gibi. İlk dikkatinizi çekecek olan ayrıntılardan birisi, artık aktif saha içerisinde hakemi de görebilmek mümkün. Gerçi pozisyonlara göre bazen alakasız yerlerde duruyor, ya da ataklar sırasında sanki defans oyuncusuymuş gibi önümüze aniden çıkışlar yapabiliyor, yine de onu sahada görmek hoş. Yalnız madalyonun öteki yüzüne bakınca, bunun aslında çok önemli bir hatayı da beraberinde getirdiğini anlıyoruz; orta hakem olmasına rağmen, yan hakemlerden eser yok, bu da garip olan bir başka unsur. Yere atlayıp duran oyuncularımızın ve kalecimizin üstünün çamur olması ya da oyuncu değişikliklerinde değişen oyuncuların da gözükmesi ve tribünleri selamlamaları güzel ayrıntıları oluşturuyorlar.

PES 4’de oynanabilirlik daha da arttırılmış ve kontrollere esneklik kazandırılmış. Bu oyunda adamlarımız, eskilerdekine göre bastığımız tuşu daha kolay algılıyor ve ona göre gereken hareketi uyguluyorlar. Hareket tuşlarını kullanabilmek, PES 4’de çok daha rahat oluyor. Oynanışı en güzel yapan özelliklerden birisi, geliştirebildiğimiz değişik ataklar ve gerçekleştirebileceğimiz paslaşmalar. Kanatlardan ya da göbekten geliştirdiğimiz ataklarda, takım arkadaşlarımız kendilerine devamlı pozisyonlar arıyor ve boşa kaçmaya çalışıyorlar. Onların bu çabası, güzel paslaşmaları ve gol pozisyonlarını da doğuruyor. Yerleşmiş bir taktik bulup, devamlı onun üzerinden gol aramaya çalışmak, PES 4’de çare olmuyor. Devamlı yeni birşeyler geliştirmek gerekli.

PES 3’teki en önemli problemlerden birisi de yavaşlık konusundaydı. Yeni oyunda, bu biraz olsun giderilmiş, normal maça başladığımız zaman herhangi bir takılma söz konusu değil. İş kamerayı değiştirmeye gelince(Wide Camera), makinede çok hafif bir yavaşlama oluyor, ama bu oynanışa direkt olarak etki etmiyor, yine de böyle birşeyi sezmemiz hafiften rahatsız edebiliyor bizleri. Gol sevinçlerinde de bu yavaşlığa rastlamak mümkün olabiliyor. Bunların dışında, Replay kameralarında uygulayabileceğimiz özellikler son derece güzel. Önemli bir pozisyonu ya da golü tekrar izlemek istediğimiz zaman, kamerayı istediğimiz gibi hareket ettirebiliyor ve böylece pozisyonu birbirinden farklı açılardan izleyerek daha güzel gözükmesini sağlayabiliyoruz.

Atmosfer müthiş

PES 4’e atmosfer katan en önemli öğelerden birisi de sesler. Sesler iyi olmasaydı, PES 4’ten yüklü miktarda puan kırmamız gerekebilirdi ama inanın atmosferi mükemmel tamamlıyorlar. Sahaya çıkış anında sahanın inlemesinden tutun da, önemli ya da kritik bir pozisyon sırasında yükselmeye başlayan sesler, sizi de gaza getiriyor ve kendinizi hakikaten bir gol pozisyonunda hissediyorsunuz. Fauller sırasında da tepkiler vermekten geri kalmıyorlar, gol anlarında ise stadyum daha beter coşuyor. Seslerin yanında, müzikler de kalite kokuyor. Giriş demosundaki müzikten tutun da, menülerdeki ve hatta maça başlamadan önce çalan seremoni marşları bile kulağa harika geliyor. PES 4, bir futbol oyununda bulunabilecek güzel müziklere sahip.

PES 4’de dikkatimizi çeken şu artı ve eksilerden de bahsedelim. Eğer PES puanları ile satın alıp açabilirseniz, maçtan önce topun modelini ve çeşitli efektlerini de açabiliyorsunuz. En hoşumuza giden durumlardan birisi de, eldiven olayı. Şöyle ki; eğer bir maç kışın ya da soğuk bir havada oynanıyorsa, bazı futbolcular sahaya eldivenlerle çıkacaklardır. Maç sıcak bir havada ve yazın oynanıyorsa, o zaman aynı futbolcuların eldivenleri olmayacak. Bu ayrıntı gerçekten çok güzel. Devrelerin sonlarında uzatma dakikaları da bize bir tabela şeklinde bildiriliyor. Dostluk mücadelelerinin sonunda; altın gol, gümüş gol ya da iki devre haline olacağı da tamamen bizim seçimimize bağlı.

PES 4’de rastlayabileceğiniz, çok önemli ve hatta patch ile mutlaka düzeltilmesi gereken bir hata mevcut; escape problemi. Diyelim ki bir sebepten dolayı maçı dondurmak istediniz ve escape tuşuna bastınız. İşinizi halletikten sonra, maça dönmek için tekrar escape tuşuna bastığınızda, adamınız otomatik olarak pas atıyor ve bu da sizin çileden çıkmanıza neden oluyor. Bu olayın bir de kontra atak sırasında olduğunu düşünün, kaleciyle karşı karşıya kalmaya yakın bir yerde telefonunuz çalıyor, escape’e bastınız telefonunuza baktınız ve kapattınız. Tekrar escape’e basınca, adamınız pas atacak ve kaleci de topa sahip olacak. Sinirden ne yapacağınız şaşırabilirsiniz, bu yüzden kısa süre içinde bir patch lazım. Bunların dışında, hakemimiz bazı avantaj kararlarını uygulamada hatalı davranıyor. Sert bir kademeye rağmen, top sizde kalabiliyor ve üstelik çok net bir fırsatınız var. Hakem düdüğünü çalıyor ve bir frikik vererek atağınızı mahvetmiş oluyor.

Çıkış tüneli

Pro Evolution Soccer 4, eksiklerine rağmen, görevini başarıyla yapıyor ve bize oldukça zevkli dakikalara yaşatacak bir futbol deneyimi sunuyor. Özellikler stadyumun oluşturduğu atmosfer ve bu atmosferle birlikte geliştirdiğimiz tehlikeli ataklar, futbolun aslında nasıl bir şova dönüşebileceğini bizlere sunuyor. Bu şov da sizin de kısa zamanda yer almanızı tavsiye ediyoruz.