Merlin'in
1996 Italy ile ilk kez CM serisiyle tanışmıştım. Tabii o dönem 2 boyutlu maç motoru diye bir şey yok. Hep tekst olarak oynuyorum maçları. Görenler; “ne buluyorsun bu oyunda?” diyor. Hatta; “oyun mu bu?” diyenlerle de karşılaştım. Aslında bir bakıma haklıydılar. Championship Manager serisi bir oyun değil futbol simulasyonuydu. Rakip firmalar, oyunlarında karton gibi futbolcu çizimleriyle uğraşırlarken, CM tekst olarak maçları tamamen oyuncunun hayal dünyasında oynatıyordu. Yani spiker korner esnasında; “muhteşem bir kafa golü” dediğinde, kim bilir aklımızda hangi gerçek futbol maçındaki kafa golünü düşünüyoruz. Bu durum diğer oyunlarda böyle cereyan etmiyor tabii. Kartondan yapılmış maket görünümündeki futbolcuların bulunduğu menajerlik oyunlarında, golü en ince ayrıntısına kadar görebildiğimiz için, hayal gücümüzü kullanmamıza gerek kalmıyor. Hal böyle olunca CM’nin rakipleri, bir bir gerçekçilikten yoksun damgası yerken, Sigames’in oyunu göklere çıkartılıyordu.
Ardından yapımcılar bu takdire şayan seriyi 2 boyuta geçirmeye karar verdi. Büyük yankı uyandıran bu değişim, oyunun hayran kitlesini de ikiye böldü. Kimileri, 2B CM’yi bitiri derken, bir kısımda en azından futbolcuların ne yaptıklarını görürüz diyerek büyük bir merakla buluşma gününü beklediler. Korkulan olmadı. CM 2 boyutlu maç motoruyla sanıldığından daha fazla ilgi topladı. Yine pozisyonlarda iş hayal gücümüze düşüyordu. Hatta tekst halindeyken bile bu kadar hayal kurmuyorduk. Artık TV’den izlediğimiz bir futbolcunun oyunda verdiği kısa bir pası bile izlerken; “o pası şöyle vermiştir” diye monitörün karşısında düşünür olmuştuk.
Ve ayrılık...
Bilindiği üzere Championship Manager’in yapımcısı Sigames, yayıncı firma Eidos ile anlaşmazlığa düşüp, ayrıldı. Dataların ortak olarak bölüşülmesine karşın Sigames ayrılıktan hiç etkilenmediğini gösterip, Football Manager 2005’i piyasaya sürdü. Eidos ise Beatiful Game Studios ile beraber CM’nin yapımcı koltuğuna oturup, bir demo yayınladılar. Tam manasıyla FM’nin altında ezilecek bir yapıma imza atacakları, demo’da gördüklerimizden sonra iyice zihinlere kazındı.
Oyunun çoktan çıkmış olması gereken bir zamanda demo’yu yayınlayan Eidos, yaklaşık 4 ay sonrada CM’nin tamamlanmış versiyonunu biz kullanıcılara sundu. Demo’dan akılda kalan bir çok eksi yön mevcut. Kadrolardan tutun, 2B maç motoruna kadar bir çok kısmında hatalar bulunan CM’nin, bakalım tam sürümü nelerle geliyor?
Bir menajerin günlüğü
Sabırların tükendiği bir noktada buluştuğumuz CM-5’i yüklerken; “acaba FM’den daha iyi bir oyun yapmış olabilirler mi?” diye düşünüp durdum. Aklımda bir çok “acaba”lı soru dolaşırken, yükleme işlemi tamamlanmıştı. CM-5 ikonuna tıklayıp, aylardır süren merakıma son noktayı koyuyordum. Oyun açılmıştı ve karşımda şık bir menü tasarımı vardı. Hemen options’a girdim. Eskiye nazaran daha ayrıntısız hazırlanmış options menüsünde, ilk aklıma gelen para birimlerinde Yeni Türk Lirasını görmekti. Fakat bırakın YTL’yi eski TL bile para birimleri arasından kaldırılmış. Geriye sadece 5 adet para birimi bırakılmış. Eskiden onlarca farklı para birimi oyunda kullanılıyorken, şimdi neden böylesine bir kısıtlamaya gidilmiş; bir anlam veremedim doğrusu. Görünen o ki YTL’yi, sene sonunda yeni versiyonu çıkacak olan Football Manager’da göreceğiz.
CM-4’tekinden farksız bir şekilde klasik kariyer ayarlarımızı yapıyoruz. Öncelikle 26 ülkede bulunan oynayabileceğimiz ligleri seçiyoruz. Ardından profil yaratma ekranı geliyor. Buradaki ayrıntıları da bitirdikten sonra Create game’e tıklıyoruz. Eski CM’leri ve FM’yi oynayanlar bilirler. Oyunun en uzun süren yüklemelerin başında gelir, ilk açılıştaki yüklemeler. Açıkcası bu durum kullandığınız sistemle paralel olarak kaç lig seçtiğinizle ilgili aslında. Ben seçtiğim 7 ülkenin(Türkiye, İtalya, İspanya, İngiltere, Brezilya, Arjantin ve Portekiz) 1. liglerini açtım. Yani 7 ülkede 7 lig. Aynı şekilde evde oynadığım FM’nin açılışındaki yüklemenin ne kadar sürdüğünü düşününce, bir şeyler içmek için CM’yi bırakıp, masamdan uzaklaştım. Çok kısa bir süre sonra geri döndüğümde, gözlerime inanamadım. Yükleme bitmişti. O an fark ettim ki BGS ve Eidos vaadettikleri gibi oyunu hızlandırmayı başarmışlardı. Peki ama nasıl?
Kadro ekranı açılınca eski CM serilerini gitmiş gibi oldum. Zira kullanılan arayüz, CM fanlarının yadırgamayacağı derecede CM-4’e benzetilmiş. Eğer kullandığınız “skin”i beğenmezseniz, Options ekranında bulunan 3 adet kaplamadan birini tercih edebilirsiniz.
Takımdaki oyunculara şöyle bir göz gezdirdim. Eksik yok gibiydi. Bazı ünlü futbolculara tıkladım. Profil ekranında oyunun demo versiyonunda da gördüğümüz gibi yeni oyuncu özellikleri eklenmiş. Information bölümündeki Happinees; Media, finans, kariyer ve genel olarak 4’e ayrılmış. Böylelikle oyuncunun hangi konuda şikayeti olduğunu net bir şekilde görebileceğiz.
Bir sürü kariyersiz
History ekranına bakınca gördüklerime(aslında göremediklerime) inanamadım. Oyuncuların geçmiş bilgileri CM-5’te bulunmuyor. Acaba bazılarında mı böyle bir hata var diye dünyanın en ünlü ve yetenekli futbolcularının çoğuna tıkladım. Sonuç aynıydı. Maalesef geçmiş bilgilerini Eidos ve BGS oyundan çıkarmış. Artık sadece oynadığımız sezonlar boyunca tutulacak geçmiş bilgilerine bakabileceğiz. Fakat benim en büyük zevklerimden biriydi; futbolcuların geçmişte hangi takımda, ne kadar oynayıp, kaç gol attığına bakmak. Oyuncuların geçmişlerini göremeyince kadronuz, bir sürü kariyersizden meydana gelmiş gibi görünüyor. Halbuki ben tam aksine daha çok bilgi görmek isterdim.
Oyunda bulunan mevkilerin arasına da bazı eklemeler yapılmış. Full back olarak eklenen mevkii önceki oyunlarda ve FM’de DR(veya DL) olarak bildiğimiz mevkinin isim değiştirmiş hali. Birde Wing Back’ler var. Aslında eski versiyonlarda ve Football Manager’da bu mevkinin tam karşılığı yok. Gerçek hayattan örnek vermek gerekirse tıpkı Roberto Carlos ve Cafu gibi hücuma etkili destek sağlayan beklere diyebiliriz...
Hadi antrenmana!
Yapımcılar antrenman bölümü için Charlton Athletic’in as takım koçu Mervyn Day ile çalıştılar. Sanırım Mervyn Day epey ayrıntıya girmiş. Önceki versiyonlarda saatler harcayabildiğiniz antrenman bölümü, şimdi daha da komplike olmuş. Açıkcası yapımcılar oyun piyasaya çıkmadan önce kullanıcı dostu bir antrenman bölümü hazırladıklarını belirtmişlerdi. Fakat görünen o ki bu kararlarından cayıp, gayet ayrıntılı, makinanın başında saatler geçirmemize neden olacak bir antrenman bölümü hazırlamışlar. FM’dekinden bile daha çok yaptırabileceğiniz idman çeşidi mevcut. Bu nokta da en çok yararı olacak kısım, idman tiplerinin başlıklar haline toplanmış olması. Forvet, ortasaha, defans, kaleci, pas, şut, taktik vb... olarak başlıklara ayrılmış olmaları, hangi idmanı ne için yaptığınızın daha net bir şekilde bilinmesine olanak tanıyor.
Aa bunların hepsi Türk
Hiç şüphesiz CM serisinin en önemli özelliklerinden biri çok gerçekçi database’idir. Oyunun gerçekçiliğini maksimum düzeye çıkartan data’ları sayesinde CM, futbol dünyası için bir tür bilgi bankası durumundaydı. CM-5’e baktığımızda kadrolardan, personel verilerine kadar bir çok eksiklik ve hatalarla karşılaşıyoruz. Bunlarında büyük bir çoğunluğu maalesef Türkiye’de! Örneğin Fenerbahçe’de 2 tane Aurelio olması takdir-i ilahi olmasa gerek. İşin ilginç yanı iki Aurelio’nun hem mevkileri farklı, hem özellikleri! Oyuncuların yetenek puanları da çok özensiz hazırlanmış. A milli takımlarda boy göstermiş bir çok oyuncumuzun özellikleri, takımlarında bulunan 20 yaş altı futbolculardan daha kötü. Ya da genç yetenekleri fazla iyi göstermişler CM’de. Teknik kadroya baktığımızda saçmalıkların ardı arkası kesilmiyor. Hagi ve Daum oyunda Türk vatandaşı! Fakat ne Daum almanca biliyor ne de Hagi romence! Benzeri bir şekilde, Beşiktaş’ta Del Bosque’nin yardımcıları duruyorlar fakat hepsi Türk vatandaşı.
Teknik direktörlerle ilgili hatalar bununla bitmiyor. Örneğin Del Bosque, Beşiktaş’ta değil. Onun yerine Rıza Çalımbay var, bu güzel ama Trabzon’da Ziya Doğan halen menajer olarak görünüyor. Milli Takımımıza baktığımızda Ersun Yanal, Teknik Direktör olarak gözüküyor. Profiline girdiğimizde 64 yaşında olduğunu görüp, zaman ne çabuk geçmiş diyerek iç geçiriyoruz(!)
Oyuna bazı yeni transferler de eklenmiş. Örneğin Carlos Tevez’in Boca Juniors’dan ayrılıp, Brezilya’nın kuvvetli ekiplerinden Corinthias’a transferi CM’ye eklenmiş. Bu da gösteriyor ki yapımcılar, oyun uzun süre geçikmesine karşın boş durmayıp, bir nebze olsun database’i yenilemişler. Fakat Petkov ve Prates neden hala Türkiye’de anlamış değilim.
Taktik ekranında çok büyük değişiklikler yok. CM-4’e oranla sadece taktik tahtası geliştirilmiş. Bilindiği üzere tahtanın üzerinde sabit noktalar vardır. Bizde oyuncuları bu noktalara koymak zorundayızdır. CM’de çok daha hassas bir şekilde oyuncumuzu sahanın farklı bölgelerine koyacağız. Neredeyse tıkladığımız her yere oyuncuyu sürükleyebiliyoruz. Böylelikle sahada eskiye oranla çok daha özgürüz. Diğer stratejik ayarlara baktığımızda, neredeyse tamamen CM-4 ile aynı olduğunu görüyoruz.
Artık sahaya çıkmanın vakti geldi
En merak edilen sorulardan biri oyunun 2 boyutlu maç motoruydu. Demo versiyonunda gördüklerimiz hiç de iç açıcı değildi. Tam sürümde demo’dakine oranla daha iyi bir maç motoruyla karşılaştım. Fakat oyunu oynadığım süre boyunca, defans oyuncularının yaptığı hatalar, saç baş yolduracak noktaya geldi. Rakibin bastırdığı dakikalarda, beklerde oynayan oyuncularım, topu uzaklaştırmak yerine defansın ortasındaki elemanlara pas veriyorlar. Üstüne üstlük birde göbekteki 2 kişi aralarında paslaşmaya kalkınca, rakip hücum elamanları boş durmayıp topu kapıyor haliyle. Hep bu gibi pozisyonlarla gol yememe karşın, gol atarken daha çok çeşitlilikle karşılaştım. Fakat genelde, ceza sahasının hemen dışından, topun gelişine vurularak atılan gollere tanık oldum. Çoğunlukla orta alan mücadelesine tanık olduğumuz oyunda, bazen maçın bir kısır döngüde seyir ettiğini düşünüyorsunuz. Sanki benzer şeyleri izliyormuşsunuz havası hakim maç motorunda.
Maç motoru ile ilgili bir başka ayrıntı da, taktik ekranına çok hızlı bir şekilde ulaşabilmemiz. Bilindiği üzere gerek eski CM’ler olsun gerek FM’de olsun taktik ekranı maç esnasında hem girerken hem çıkarken bekletirdi. CM-5’te bunun önüne geçilmiş. Gerçi oyunda genel anlamda bir hızlanma söz konusu. Tıpkı FM’deki gibi bazı yüklemeler size birşey hissettirmeden arkaplanda oluyor. Eidos ve BGS, söz verdikleri gibi oyunu hızlandırmayı başarmışlar fakat gördüğüm kadarıyla bunu yapmak için database’den kısılmış. FM’deki ağırlıktan şikayet edenler için önemli bir alternatif olarak CM gösterilebilir fakat bu seferde gerçekçilikten fedakarlık etmiş olacaksınız.
Ve bitiş düdüğü çaldı
Sistem gereksinimlerine bakıldığında en az bir P3 700 Mhz’lik işlemciye ihtiyacınız var. Fakat bu seri her daim sisteminizi zorlamasıyla ünlü olduğu için P4 2Ghz bir işlemci, yerinde bir tercih olacaktır. 256 MB Ram’den(512 tavsiye edilir) aşağısıyla oynamamanızı tavsiye edeceğim yapım için Windows 2000 veya XP kullanmanız gerekiyor.
Genel olarak bakıldığında CM’de bir çok eksik ve bir çok hata bulunuyor. Örneğin AC Milan takımının sezon başında transfer bütçesi 23 Milyon Euro olması bana pek gerçekçi gelmedi. Türkiye’de bulunan en pahalı futbolcu Fenerbahçe’li Alex. 9 milyon Euro değerindeki futbolcu, Real Madrid’den Zidane ile aynı fiyatta. Özellikle Türk futbolcuların yetenek puanları çok baştan savma yapılmış. Buna ek olarak birde oyunda Türkçe karakter hataları oldukça fazla. Bütün bunlar muhtemelen oyunun bu kadar geçikmesinden kaynaklanıyor. Yapımcılar daha fazla geçikmeden oyunu çıkarmak düşüncesinde oldukları için, ne çok büyük bir geliştirmeye gidebilmişler ne de ellerindekileri doğru şekilde kullanabilmişler. Hal böyle olunca, CM-5 normal bir menajerlik oyununa dönmüş. Umarım bu büyük isim Eidos ve Beatiful Game Studios’un elinde eriyip, gitmez. Karşınızda iki seçenek var. Ya Football Manager’i seçip, şuan için en gerçekçi menajerlik simulasyonunu oynarsınız ya da Championship Manager’i seçip, realiteden fedakarlık ederek futbol dünyasında boy göstermeye çalışırsınız. Seçim sizin. Oyuna dalıp gerçek hayatı unutmayın...
Yorumlar (6)
ya bu hatalara bi patch yapmayacaklarmı bu oyun böyle sönüp gitmemeli
oyunun patchin yüklediğinzde oyundaki bir çok hata buna datada dahil olmak üzere düzeliyor. 2 tane marco gibi. Bu ay içersinde ikinci bir patch çıkacağı söyleniyor.
zaten eski sm ciler fm ci oldu onun için konuşmaya gerek yok
Belliydi böyle olacağı.Oyun çok rezil.İğrenç.FM FOREVEEEEER
sunu solemelıyım kı pıyasa artık football managerın elınde gerısı alternatıf
Cm 03-04 en iyisi