D&D dedikleri

Selamlar,

Vay be, baya bir uzun olmuş bir yazı girişi yazmayalı. Tabi insan ister istemez kasılıyor. Evet, farkındayım artık bende alışkanlık haline gelmiş olan, bazı zamanlarda yazı yazamama enstantenesi yine oldu, fakat bu seferki inanın kişisel veya tekniksel sorunlardan değildi, tamamen okul yüzünden oldu. Yani geçen hafta benim vize haftamdı ve ben son bir kaç haftadır deliler misali ders çalışıyorum. Üniversiteye giden arkadaşlarında pek çoğunun şu sıralar müzdarip olduğu vize haftası sorunu bende de ister istemez kalıcı tahribata yol açtı tabi ve bende yazılarımı birazcık aksattım- yuh be ne yüzsüzüm birde birazcık diyorum. Yazıklar olsun bana- , ama artık böyle bir sorunumuz olmadığına göre buyrun yazıya...

Aramızda başlığı okumayan var mı? Konumuz Zindanlar ve Ejderhalar...

Bilemiyorum kaçınız bu seti bekliyordu, yada kaçınız bu setin anlamını biliyordu ama Arka Bahçe yine yapacağını yaptı ve Türk FRP tarihinin kilometre taşlarından birine daha imzasını atmış bulundu. Evet, aramızdaki pek çok kişinin hayal dahi edemeyeceği hatta '' Abi, biz hayatta bu oyunu Türkçe oynayamayız'' gibi yorumlarda bulunduğu olay gerçekleşti ve biz kitapçılarda ilk Türkçe FRP setini görebildik. Daha bir kaç sene öncesine kadar, amatör uğraşlar haricinde es geçilen ve FRP' nin Türkiye' de yayılamamasının temel nedenlerinden biri olan yabancı dil sorunuda bu başlangıç ile aşıldı. Bu başlangıç seti bir ilk adımdı ve beklendiği gibi ses getirmeyi de başarabildi, çok da güzel oldu..

Tarih dersi istiyoruz biz...

Ülkemizde fantezi ürünlerinin türkçeleştirilmesi ilk defa fantezi romanları ile oldu. Altı Kırkbeş yayınlarından çıkan ve bir JRR Tolkien eseri olan Hobbit bu anlamı ile ilk Türkçe fantezi romanıydı. Daha sonra, bu romanın ülkemizde gördüğü ilginin de büyük katkısıyla yayın evleri fantezi kültürüne daha çok önem vermeye başladılar. Hobbit'in arkasından Metis yayınları tarafından türkçeleştirilen ve yine bir Tolkien klasiği olan, efsanevi Yüzüklerin Efendisi üçlemesi biz Türk okuyucuları ile buluştu. Zaten bu üçleme ile de beklenen oldu ve Türkiye'de fantezi kültürü oldukça tanınmaya başlandı. Bu seriler ile Türk okuyucuların ilgisini çeken fantezi kültürü, Arka Bahçe yayıncılık tarafından çıkarılan ve yine başka bir efsane olan Ejderha Mızrağı serisi ile daha çok ilgi görmeye başladı. Zaten bu üçlemenin arkasından da ardı ardına pek çok yayıncı kuruluş onlarca fantezi romanını bizlerle buluşturdu. Bu serilerin başında da David Eddings'in Tamuli Üçlemesi- Elenium Üçlemesi, Micheal Moorcock'un Elric Destanı, Fred Saberhagen'ın Kılıçlar Üçlemesi, Tolkien'in Orta Dünya Kitapları( Silmarillion, Güç Yüzüklerine Dair, Roverandom) Margeret Weis ve Tracy Hickman ikilisinin Ölüm Kapısı Serisi- Karakılıç Üçlemesi ve R.A Salvatore'un Unutulmuş Diyarlar serileri sayılabilir. Sonunda tüm bu işlerin arkasından tüm FRP oyuncularının rüyası olan Dungeons and Dragons ( Nam-ı değer Zindanlar ve Ejderhalar) 'un ilk Türkçe seti olan Macera Oyunu kutusu Arka Bahçe yayıncılık tarafından bizlere sunuldu.

Nedir kardeşim bu Zindanlar ve Ejderhalar dedikleri şey?

Aslında Zindanlar ve Ejderhalar- ki ben artık kısaca Z&E diyeceğim- TSR firmasının çıkardığı bir FRP oyun sistemi ve diğer bir adıda 3rd Edition. Bu ikinci isim TSR- ki artık Wizard of the Coast oldu (Bu firma satın aldı TSR'ı da o açıdan yani...) - tarafından çıkartılmış dördüncü tür sistemi ifade ediyor. Sanırım anlaşılmadı, şöyle söyliyim; TSR'ın ilk çıkardığı oyun sisteminin adı Dungeons&Dragons'tu ve bu sistem 1989 yılında piyasadaydı, arkasından 1995 yılında Advanced Dungeon&Dragons oyun sistemi geldi ve bu seriyi bir iki yıl sonra çıkan Alternity izledi. Yıl 2001 olunca TSR tarafından Dundeons&Dragons 3rd Edition çıkarıldı. Yani Arka Bahçe yayıncılıkta, TSR tarafından çıkarılan en yeni sistem olan Z&E' nin maceraya giriş setini türkçeleştirdi. Bu setin amacı ise, oyuna yeni başlayan bir oyuncunun hem oyunu öğrenmesi hemde arkadaşlarıyla keyifli saatler yaşaması. Yani kutu size oyunun temel kavramlarını, kurallarını ve amacını anlatan bir başlangıç seti konumunda. Bu set ile hem oyuna bir giriş yapıyorsunuz hemde oyunun temel ironiği olan noktaları kapıyorsunuz diyebilirim kısaca.

Vay be tiril tiril olmuş set ha iyi mi?

Kutu orjinali ile aynı hazırlanmış ve fantastik kapağıyla hemen insanın ilgisini çekiyor. (O kadar olur yani, ben cebimdeki son 22 milyonu buna yatırdım...) Peki ne bekliyor bizi bu kutunun içinde? Bir defa kutudan yeni bir oyuna başlamak için gerekli olan bütün materyaller çıkıyor; bir kural kitabı, bir macera kitabı, sekiz tane hazır karakter, 2 karakter yaratma kağıdı, bir adet harita, yaratık ve karakter pulları ve bir set zar. Evet işte tüm bunlarla sizi bir kaç ay oyalayacak malzeme potansiyeline sahip oluyorsunuz. Neyse, çıkanlara değindik bir de bu malzemelerin ne işe yaradıklarına bakalım( Hala bu parantez içi cümleyi mi okumaya çalışıyorsunuz? Derhal aşağıya geçin. Yoksa yüz bulurum ve bu parantez içi geyiğini hiç bitirmem... ne diyim olayım bu benim:))

Kural Kitabı: Bu kitapçık minik bir Dm's Guide (Oyun oynatıcılarının okuduğu kitap) ve Montrous Manual( Canavarların bulunduğu kitap) karışımı şeklinde yapılmış. İçinde bir DM'in (Oyunu oynatan kişi) ihtiyacı olan her şey var; oyunun kuralları, oyun için ihtiyaç duyulan bilgiler( Büyü tanımlamaları, teçhizatların özellikleri, fiyatları...) , canavarların bilgileri ve DM’lere özel taktikleri hep bu kitabın içindeler. Ayrıca bu kitap sayesinde hem nasıl oyun yönetilir hem de nasıl kendi oyununuzu yaratabilirsiniz onu öğreniyorsunuz. Eğer ilk kez bir oyun yönetiyorsanız kesinlikle faydalı bilgiler içeriyor.

Macera Kitabı: Bu kitabı sadece DM'ler okuyabiliyor çünkü içinde oyuncuların atılacakları maceraları içeren bilgiler var. Kitabın içinde altı tane macera var ve bütün maceralar birbirlerine geçmiş şekilde zorlaşarak ilerliyor. Maceraların isimleri ise sırasıyla şöyle; Tek Boynuzu Kurtarmak, Cüce Madenlerindeki Sorun, Mezarlığa Giriş, Sihirli Heykel, Kaçırılan Kervan ve Cüce Lordunun Dehlizleri. Maceralar sıfırıncı seviyeden (Oyunda seviyeler var ve oynattığınız karakterler zamanla, maceraya atıldıkça tecrübe kazanıp seviye atlıyorlar yani belli dallarda uzmanlaşıyorlar.) başlayan bir grup için dizayn edilmiş ve gruptakiler, bu altı macerayı da tamamladıklarında- ki tamamlayabilirlerse hahahaa....( kötü DM gülüşü)- üçüncü seviyeye atlıyorlar. Ayrıca bu kitapçık maceralarla birlikte haritalar ve DM'ler için dramatize oyun oynatma tiyoları da içeriyor.

Karakter Kağıtları: Bu kağıtlar sekiz tane hazır, iki tane de boş olmak üzere oyunda oynatılacak olan karakterlerin özellikleri gösteren kağıtlardır. Sekiz hazır karakterin içinde çeşitli ırk (Elf, cüce, buçukluk- ki gevurcası halfling- ...) ve meslekte( Büyücü, savaşçı, ruhban, düzenbaz...) kişiler var ve tüm karakterler düşünce tarzları ve resimleri ile bize tanıtılmışlar. Diğer iki karakter kağıdı ise sadece başlıklardan oluşmuş kağıtlar ve bu kağıtlar ileride uzmanlaşacak olan oyuncular için hazırlanmış. Çünkü oyunu bilen oyuncular hazır karakter kullanmak yerine kendi karakterlerini kendileri yaratıyorlar ve bu hazır karakter yaratma kağıtları olaylar oldukça hızlandırıyor ve kolaylaştırıyor..

Harita: İki yönlü bir harita, bir yönü yeni yaratımlar için sadece karelere bölünmüş diğer yüzü ise hazır bir zindanın haritası.

Karakter Pulları: Bu pullar; karakter, canavar ve çeşitli cisimlerin resimlerini içeriyorlar. DM'ler zindanlarda oyunculara yer tarif ederken bu materyalleri kullanıyorlar ve tabi ki bu pullar sayesinde combatlar( Türkçe Meali: Döğüş) daha anlaşılır ve kolay oluyor.

Zar Seti: Kutunun içinden altı tane farklı renkte ve yüzde zar çıkıyor. Bu zarlar on, on iki, dört, sekiz ve yirmi yüzlü ve fark ettiyseniz eskiden sahip olduğumuz zar setinden farklı çünkü eskiden zar setleri yedi tane zardan oluşuyordu ve setin içinde, daha demin saydığım zarların yanında bir de yüz yüzlük bir zar oluyordu. Ama yeni gelen sistemde yüzlük zar kullanılmadığı için artık yüz yüzlük zarlar yapılmıyor.

Eeee, abi bir yorum getir bakalım. Nasıl olmuş set?

Seti bu kadar anlattım ve içeriğinden bahsettim, bir de genel olarak sete karşı tavrımızı belirleyelim de size de bir fikir verebilelim. Bu işe de şu sorunun cevabını vermekle başlayayım; Sete yatırdığın paraya acıdın mı? Hayır kesinlikle acımadım hatta oldukça memnunum. Bir kaç sorun olsa da set bence bir ilk adım için yeterince güzel olmuş. Efendim biraz açıklayayım dediklerimi; setin orijinaline bir defa sadık kalınmış, resimler falan hep aynı, kaliteli malzeme de kullanılmış, yani öyle olay için uğraşılınmış, bu her yerden belli oluyor. Ama işte herşey bu kadar basit değil, bir defa çeviri çok kötü, bundan ne mi kast ediyorum? Çeviriler bire bir sözlük çevirisi şeklinde olmuş ve hal böyleyken ortaya çıkan cümleler de ruhsuz kelimeler yığınından öteye gidemiyor. Size bir örnek vereyim de konu daha rahat anlaşılsın:

...Zindancıbaşı '' kötü adamlar'' oynayan kişidir. Ya, oyuncuların keşfetmekte olduğu macerayı daha önceden okumuş olduğundan, ya da kendi yaratmış olduğundan, zindan tüm sırlarını bilmektedir...
Sanırım ne demek istediğimi yukarıdaki iki cümle açıklıyor. Ama sakın ha bu dediklerim sizin gözünüzü çok fazla korkutmasın çünkü bunlar oyunu çok fazla etkileyen faktörler değil ki bir de şu var; bazı yerlerde de çeviri işi çok iyi kotarılmış. Mesela İngilizce'si Halfling olan ırk bizde buçukluk olarak çevrilmiş, bunun yanında İngilizce'si Elf olan ırkın ismi aynen bu şekilde bırakılmış çünkü elflere cin demek gerçekten komik olurdu, yani bazı yerlerde çeviri kötü olsa da bazı önemli yerlerde süper olmuş.

Birde şu olayın devamı olsa tam kebap olurdu...

Daha önce haberler köşesinde duyurmuştum FRP kitaplarının Türkçeleştirilmesi konusundaki gelişmeleri ama yinede atlayanlara bir özet daha geçelim. Arka Bahçe yayıncılık fantezi konusunda Türkiye'de bir duayen olan Ömer Sonak'la anlaştı ve Bülent Somay’ı fantezi kitaplarından sorumlu baş editör konumuna getirdi. Hatırlayanlar hatırlar daha önce Yüzüklerin Efendisi üçlemesi gibi klasiklerde de çalışmış olan Ömer Sonak tahminimce Arka Bahçe yayıncılık tarafından yapılan çeviri hatalarına bir son verir. Neyse, daha önce ilgili kuruluşun da internet sitesinden duyurduğu üzere hali hazırda girmiş bulunduğumuz kış mevsiminde pek çok FRP kitabının Türkçe' sini okuyabileceğiz. Sırasıyla Player's Hand Book( Oyuncunun El Kitabı), DM's Guide (Zindancı Başı Rehberi), Montrus Manual( Yaratıklar El Kitabı) ve hazır maceralar bizlerle buluşacak. Dediğim gibi artık herşey mümkün tüm bu kitaplar yayınlandıktan sonra bence Forgotten Realms (Unutulmuş Diyarlar) 'ın 3rd edition campaining setting'ini- yani ana kural kitabı- türkçeleştirebilirler.

Neyse umarım size anlatabilmişimdir bu kutunun ne menmem bişey olduğunu ve çünkü gerçekten bu konuyla ilgilenmek lazım, eğer umursamazsak Arka Bahçe gibi gerçekten misyoner ve cesur bir yayın evi bile vazgeçebilir. O yüzden her kuralı bilseniz bile, bu kutunun ingilizcesine sahip olsanız bile yada gerçekten usta bile olsanız FRP konusunda yirmi iki milyonunuzu bu işe ayırın ve Türkiye'de FRP'nin gelişmesi adına bir iş yaptım diyebilin. Ve unutmayın, fotokopi yada fason ürünlerden uzak durun, çünkü yarın birgün fotokopisini yada fasonunu alabileceğiniz bir kitap kalmayabilir. Neyse kendinize iyi bakın ve bol bol düş kurun.

...dreams make the future and everybody needs a future. This is the aim of our lives, so prove and live for yourself, just yourself...

NOT: Dördüncü paragrafta demiştim ki '' Aslında Zindanlar ve Ejderhalar- ki ben artık kısaca Z&E diyeceğim- '' ama yalan dedim. Ne oldu? Kısaltma kullanacağımı söyledim ama kullanmadım. Yani, welcome to real world:)))