Berbat Pazarlama Stratejilerinin Kurbanı Olan 14 Harika Oyun

İyi bir oyun yapmak her zaman başarılı olmak için yeterli değil. Bazen yanlış bir fragman, bazen kötü seçilmiş çıkış tarihi, bazen de oyunun en güçlü taraflarını tamamen görmezden gelen reklam kampanyaları yıllarca emek verilmiş projelerin önünü kesebiliyor. Hatta kimi zaman yayıncılar, oyuncuların ilgisini çekmeye çalışırken o kadar garip fikirler deniyor ki pazarlama kampanyası doğrudan oyunun kendisinden daha çok konuşuluyor.

Pazarlama Stratejilerinin Kurbanı Olan 14 Harika Oyun

Bu listede gerçekten kötü oyunlardan değil, çoğu sonradan değerinin anlaşıldığı yapımlardan bahsediyoruz. Bazıları çıkış döneminde düşük satışlarla boğuştu, bazıları yanlış tanıtıldığı için oyuncuların kafasında bambaşka bir ürün gibi konumlandı, bazıları ise yayıncısının tartışmalı reklam fikirlerinin kurbanı oldu. İşte pazarlama departmanının pek yardımcı olamadığı 14 oyun.

Yoshi and the Mysterious Book

Yoshi and the Mysterious Book ilk tanıtıldığında, Switch 2 sahiplerini heyecanlandıracak büyük bir yapımdan çok çocuklara yönelik basit bir platform oyunu gibi görünüyordu. Asıl problem de burada başladı. Oyunun seviyelerindeki yaratıcı fikirler, oyuncak kutusunu andıran alanlar ve bulmaca tarafındaki çeşitlilik pazarlamada neredeyse hiç öne çıkarılmadı.

Oyun çıktığında ise ilk izlenimlerin fazlasıyla yanıltıcı olduğu ortaya çıktı. Her bölüm kendi fikri olan, eğlenceli ve yaratıcı mekaniklerle doluydu. Buna rağmen yapımın en iyi tarafları daha çıkmadan oyunculara anlatılamadığı için satış tarafında beklenen ivme yakalanamadı. Bu da iyi bir oyunun kötü tanıtımla nasıl görünmez hale gelebileceğinin en yeni örneklerinden biri oldu.

Marvel’s Guardians of the Galaxy

Marvel’s Guardians of the Galaxy daha duyurulduğu anda büyük bir dezavantajla karşı karşıyaydı. Aynı yayıncının daha önce çıkardığı Marvel’s Avengers oyuncularda ciddi bir hayal kırıklığı yaratmıştı ve Guardians of the Galaxy de ister istemez o oyunun gölgesinde kaldı. Üstelik fragmanlar sürekli Star-Lord’un 80’ler müziklerine ve film havasına odaklanınca, oyun kendi kimliğini göstermek yerine filmlerin taklidi gibi algılandı.

Halbuki ortaya çıkan oyun oldukça farklıydı. Taktik tarafı olan eğlenceli çatışmaların yanında kayıp, yas ve arkadaşlık üzerine şaşırtıcı derecede duygusal bir hikâye sunuyordu. Oyunculardan gelen olumlu yorumlara rağmen satışlar istenen seviyeye çıkmadı ve proje ticari açıdan başarısız kabul edildi. Oyunun yıllar sonra hâlâ övgüyle anılması, pazarlamanın ne kadar yanlış bir izlenim bıraktığını daha da belirgin hale getiriyor.

Onrush

Onrush klasik yarış oyunu olmak yerine otomobillerle oynanan bir tür takım tabanlı aksiyon oyunu gibi çalışıyordu. Yarışı yalnızca birinci bitirmekten çok takımınıza katkı sağlamak, rakiplere saldırmak ve farklı sınıflardaki araçların özelliklerini kullanmak önemliydi. Fakat pazarlama bu farklılığı doğru düzgün anlatamadı.

Fragmanların bir kısmı oyunu sıradan bir arcade yarış oyunu gibi gösterirken reklam desteği de oldukça sınırlı kaldı. Sonuç olarak Onrush’ın neden farklı olduğu oyuncuların önemli bir bölümüne hiç ulaşmadı. Bugün oyunu oynayanların en sık söylediği şeylerden biri de bu: Onrush aslında pazarlamanın gösterdiğinden çok daha ilginç bir oyundu.

Split/Second: Velocity

Split/Second: Velocity’nin elinde pazarlaması çok kolay olması gereken harika bir fikir vardı. Yarış sırasında çevredeki yapıları patlatabiliyor, binaları çökertebiliyor ve pistin yapısını rakiplerin üzerine değiştirebiliyordunuz. Bu sistem her yarışı tam anlamıyla bir aksiyon filmi sahnesine dönüştürüyordu.

Buna rağmen oyun yeterince güçlü reklam desteği görmedi. Üstelik Mayıs 2010’da, Red Dead Redemption ve Super Mario Galaxy 2 gibi iki dev oyunla aynı dönemde çıkması işleri daha da zorlaştırdı. Split/Second’ın bugün hâlâ arcade yarış tutkunları tarafından hatırlanması boşuna değil; ancak doğru zamanlama ve daha güçlü reklam desteğiyle çok daha büyük bir markaya dönüşebilirdi.

Blur

Blur da Split/Second ile neredeyse aynı kaderi paylaşan bir başka İngiliz yapımı arcade yarış oyunuydu. Yapım gerçek otomobilleri, yüksek hızlı yarışları ve Mario Kart tarzı güçlendirmeleri bir araya getiriyordu. Kağıt üzerinde oldukça kolay anlatılabilecek bir fikir olmasına rağmen reklam kampanyası yanlış bir yöne gitti.

Pazarlama, Blur’u yetişkinlere yönelik bir “Mario Kart rakibi” olarak göstermeye çalıştı ve Nintendo’nun yarış oyunlarıyla dalga geçen reklamlar hazırladı. Sorun şu ki oyunculara Blur’un neden iyi olduğunu anlatmak yerine başka bir oyunu küçümsemeye odaklanıldı. Sonuçta dikkat çekmeyi başardı ama insanların oyunun kendisini istemesini sağlayamadı.

Titanfall 2

Titanfall 2 bugün FPS türünün en iyi tek oyunculu senaryolarından birine sahip oyunlardan biri olarak gösteriliyor. Akıcı hareket sistemi, Titan savaşları ve sürekli yeni fikirlerle ilerleyen bölümleri sayesinde yıllar sonra bile övgü almaya devam ediyor. Çıkış döneminde ise bu kalite satış rakamlarına aynı şekilde yansımadı.

Bunun iki önemli nedeni vardı. İlk olarak pazarlama, ilk oyundan farklı olarak Titanfall 2’nin gerçekten kapsamlı bir hikâye moduna sahip olduğunu yeterince iyi anlatamadı. İkincisi ve belki daha kötüsü, oyun Battlefield 1 ile Call of Duty: Infinite Warfare arasındaki birkaç haftalık döneme sıkıştırıldı. EA’nın kendi oyununu kendi Battlefield markasının karşısına çıkarması hâlâ oyun tarihindeki en garip çıkış takvimi kararlarından biri olarak anılıyor.

DmC: Devil May Cry

DmC: Devil May Cry kötü bir oyun olduğu için tepki çekmedi. Asıl sorun, Capcom’un seriyi Batılı oyuncular için yeniden tasarlarken eski hayranları fazlasıyla yabancılaştırmasıydı. Dante’nin tamamen farklı kişiliği, tasarımı ve tanıtımlardaki bazı espriler, daha oyun çıkmadan büyük bir tepki dalgası oluşturdu.

Oysa Ninja Theory’nin geliştirdiği oyun, erişilebilir olmasına rağmen oldukça derin bir dövüş sistemi sunuyordu. Definitive Edition ile birlikte oyun daha da iyi hale geldi. Fakat pazarlama döneminde oluşan olumsuz algı hiçbir zaman tamamen silinmedi. Capcom da daha sonra Devil May Cry 5 ile eski evrene geri döndü ve DmC serinin tek seferlik deneyi olarak kaldı.

Kirby

Kirby için sorun tek bir oyundan ziyade yıllar süren bir pazarlama alışkanlığıydı. Nintendo’nun Batı reklamlarında sevimli pembe karakterin Japon kapaklarındaki neşeli yüzü yerine kaşlarını çatmış, daha “sert” bir görünüm tercih edildi. Amaç belli ki Kirby’yi özellikle genç erkek oyuncular için daha havalı göstermeye çalışmaktı.

Bu durum zamanla “Angry Kirby” olarak anılan küçük bir internet fenomenine dönüştü. Komik tarafı, Kirby’nin çekiciliğinin zaten tam olarak sevimli, renkli ve rahat yapısından gelmesiydi. Nintendo son yıllarda bu yaklaşımı büyük ölçüde bıraktı ve Kirby’yi olduğu gibi pazarlamaya başladı. Açıkçası pembe bir topa öfkeli kaş çizmeden de oyun satılabildiği sonunda anlaşılmış oldu.

God of War 2

God of War 2 için kullanılan bazı pazarlama yöntemleri bugün yapılsa muhtemelen sosyal medyada birkaç saat içinde büyük bir krize dönüşürdü. Serinin o dönemki şiddetli ve “aşırı” kimliğini öne çıkarmak isteyen Sony, basına yönelik bir etkinlikte gerçek, başı kesilmiş bir keçi kullandı. Katılımcıların hayvanın içine ellerini sokarak yemek almaları bile etkinliğin parçasıydı.

Keçinin içindeki yiyeceklerin normal Yunan yemekleri olduğu açıklansa da kullanılan hayvan gerçekti. Tepkiler büyüyünce Sony özür dilemek zorunda kaldı. Oyun zaten güçlüydü ve böyle bir kampanyaya ihtiyacı yoktu. Bugün God of War’ın çok daha olgun bir marka haline geldiği düşünülünce, bu etkinlik serinin geçmişinden kalmış oldukça tuhaf bir hatıra gibi duruyor.

The Legend of Zelda: Ocarina of Time

The Legend of Zelda: Ocarina of Time, oyun tarihinin en önemli yapımlarından biri olmasına rağmen pazarlama geçmişinde pek de gurur verici olmayan bir reklam taşıyor. İngiltere’de kullanılan bir reklamda oyunculara kabaca “Kızı alacak mısın, yoksa kız gibi mi oynayacaksın?” anlamına gelen bir sloganla seslenilmişti.

Bugün bakınca zaten kötü duran bu slogan, döneminde de tepki çekmişti. Aile dostu Nintendo markasının böylesine gereksiz saldırgan ve cinsiyetçi bir reklam kullanması özellikle garipti. Neyse ki kampanya oyunun satışlarına ciddi zarar vermedi ve Ocarina of Time’ın mirası bundan çok daha güçlü çıktı. Yine de büyük bir oyunun bile saçma bir reklam kampanyasından tamamen kaçamadığının güzel bir örneği.

Dead Space 2

Dead Space 2’nin pazarlamasında EA, oyunun korku ve bilim kurgu tarafını öne çıkarmak yerine “anneniz bundan nefret edecek” fikrine sarıldı. Your Mum Hates Dead Space 2 adlı kampanyada annelere oyunun en şiddetli sahneleri izletiliyor ve verdikleri dehşet dolu tepkiler reklam malzemesi haline getiriliyordu.

Amaç muhtemelen genç oyunculara “annenizin nefret ettiği kadar asi bir oyun” mesajı vermekti. Fakat kampanya daha o dönem bile biraz zorlama görünüyordu ve Dead Space 2’nin asıl güçlü taraflarını anlatmak konusunda pek işe yaramadı. Üstelik oyun çok iyi eleştiriler almasına rağmen ticari beklentileri karşılayamadı. İyi bir korku oyununu çocukça bir şok kampanyasıyla satmaya çalışmak pek işe yaramamıştı.

Dante’s Inferno

Dante’s Inferno için EA işi bir adım daha ileri götürdü. Dante Alighieri’nin İlahi Komedya’sından esinlenen ve God of War tarzı oynanış sunan yapım, dini temaları nedeniyle zaten tartışma yaratmaya müsaitti. Pazarlama ekibi de bunu doğal şekilde gelişmeye bırakmak yerine tartışmayı bizzat üretmeye karar verdi.

E3 sırasında oyuna karşı çıkan dindar insanların protesto yaptığı izlenimi yaratıldı. Daha sonra bu protestonun aslında pazarlama kampanyasının parçası olduğu ortaya çıktı. Yani şirket, kendi oyununa karşı sahte protesto organize etmişti. Bunca uğraşa rağmen Dante’s Inferno beklenen ticari başarıyı yakalayamadı ve planlanan devam oyunu da iptal edildi.

Burnout 2

Burnout 2’nin pazarlamasındaki fikir, “bunu toplantıda gerçekten kim onayladı?” dedirten cinsten. Yayıncı Acclaim, oyunu tanıtmak için İngiltere’de oyuncuların hız cezalarını ödeme fikrini ortaya attı. Yani hızlı sürüş üzerine kurulu bir yarış oyununu tanıtmanın yolu, gerçek hayatta hızlı sürdüğünüz için aldığınız cezayı karşılamaktı.

Tahmin edilebileceği gibi İngiliz yetkililer bu kampanyadan hiç hoşlanmadı. Reklam fikri, insanları hız yapmaya teşvik ettiği gerekçesiyle tepki topladı. Burnout markası daha sonra EA çatısı altında çok daha başarılı oyunlara kavuştu ama Burnout 2’nin bu pazarlama kampanyası, Acclaim’in sınırları zorlamayı biraz fazla sevdiğini gösteren örneklerden biri olarak kaldı.

Shadow Man: 2econd Coming

Shadow Man: 2econd Coming için düşünülen reklam fikri, Burnout 2’nin hız cezası kampanyasını bile normal gösterecek kadar garipti. Acclaim, oyunun karanlık ve ölüm temalı atmosferine uygun olduğunu düşünerek mezar taşları üzerinde reklam alanı satın almayı teklif etti. Hem de özel olarak reklam için hazırlanmış mezar taşlarından bahsetmiyoruz.

Plan, ailelere para ödeyerek ölen yakınlarının mezar taşlarına Shadow Man reklamı yerleştirmekti. Şirket bunu “deadvertising” olarak tanımlıyor ve hatta düşük gelirli ailelerin cenaze masraflarına yardımcı olabileceğini savunuyordu. Görünen o ki kimse teklifi kabul etmedi. Shadow Man 2 de yeterli satış başarısına ulaşamadı ve Acclaim birkaç yıl sonra iflas etti. Bazen gerçekten kötü reklam diye bir şey varmış.